Uniek boek verworven uit haar eigen verleden

Het Eise Eisinga Planetarium heeft een uniek boek verworven uit haar eigen verleden. Het betreft een boekje met aantekeningen van de zoon van Eise Eisinga en van Wopke Eekhoff, een bekende Friese historicus. Dit bijzondere document is geschonken door een anonieme vriend en wordt opgenomen in de collectie van het Planetarium.

In 1780 publiceerde de Franeker hoogleraar Jean Henri van Swinden de eerste beschrijving van het Planetarium. Het boekje met de titel Beschrijving van een hemels-uurwerk was direct een wereldwijd succes en zou vele malen herdrukt worden. Het Koninklijk Eise Eisinga Planetarium heeft nu een eerste druk gekregen. Dit waardevolle en zeldzame boekje is extra bijzonder omdat er twee aantekeningen voorin staan.

De oudste aantekening is van Wopke Eekhoff, de eerste stadsarchivaris van Leeuwarden, en uitgever van verschillende boeken over de geschiedenis van Fryslân. Eekhoff schrijft dat dit exemplaar van Van Swindens Beschrijving eigendom is van het Planetarium. Omdat Eekhoff in 1851 een heruitgave van het werkje verzorgde lijkt het waarschijnlijk dat hij dit toen in het boek heeft gezet.
De tweede aantekening is van Jacobus Eisinga (1784-1858), de jongste zoon van de planetariumbouwer. Na de dood van Eise Eisinga was deze zoon, samen met zijn vrouw Feddigje Hoppers (1802-1881), de beheerder van het Planetarium. Blijkens zijn notitie schonk hij het werkje aan zijn goede vriend J. Dirx uit Rotterdam.

Jacobus Eisinga moet het boekje tussen 1851 en 1858 aan zijn vriend cadeau hebben gegeven. Het zal er rond 1851 – toen Eekhoff aan de heruitgave werkte – nog aanwezig zijn geweest. Na meer dan anderhalve eeuw is het nu teruggekeerd naar Franeker.

“Dit boek werpt een licht op de geschiedenis van het Planetarium na de dood van Eise Eisinga,” aldus biograaf Arjen Dijkstra. “Dit voorjaar gaf ik een lezing over mijn boek De Hemelbouwer en daar kwam een vrouw naar me toe met een grote envelop. Toen ze het boekje eruit haalde herkende ik het direct en daar was ik al erg van onder de indruk, maar toen ik het opendeed viel mijn mond open van verbazing. Het is prachtig dat het nu terug is.”

Directeur Adrie Warmenhoven van het Planetarium is erg blij dat het document terug is in de collectie van het Planetarium. “De afgelopen jaren hebben we hard gewerkt om de toekomst van het Planetarium veilig te stellen door het te nomineren voor de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Daar hoort bij dat we ook oog hebben voor de geschiedenis na Eise Eisinga. Dat we nu een document hebben van de zoon van Eise is ontzettend bijzonder”.

Planetarium in beweging

Verhalenspeurtocht en voorleessessies

Kom in de voorjaarsvakantie naar het Planetarium voor een speciale verhalenspeurtocht of een van de voorleessessies in de salon. Het…

Lees verder

Salon sessies - Muziek in het Eise Eisinga Planetarium

In februari en maart worden kleinschalige concerten georganiseerd in het Eise Eisinga Planetarium. In de sfeervolle salon zullen twee concerten…

Lees verder

Herschel ‘ontmoet’ Eisinga

Twee muzikanten van het Noordelijk Orkest vertolken Herschel’s 1e Sonate in C-groot in het Eise Eisinga Planetarium. Met dank aan…

Lees verder

Koninklijk Eise Eisinga Planetarium lanceert Planetarium-doeboek

Kinderen stappen de Planetariumkamer binnen en je ziet, net als bij volwassenen, de monden opengaan van verwondering. Na zo’n bezoek…

Lees verder

Eise Eisinga Planetarium benoemd tot Kidsproof museum 2024

Het Eise Eisinga Planetarium is voor het tweede jaar op rij Kidsproof! Of een museum Kidsproof is, bepalen de Museumkids…

Lees verder

Eisinga Planetarium in Franeker is vanaf nu Werelderfgoed!

Het Koninklijk Eise Eisinga Planetarium staat sinds vandaag op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Hiermee erkent het Werelderfgoedcomité van UNESCO de…

Lees verder

Herinrichting exposities

De exposities in het Eise Eisinga Planetarium hebben een fraaie herinrichting gekregen. Met deze herinrichting is een duidelijke route aangebracht,…

Lees verder

Twee bijzondere zilveren lepels

Het Eise Eisinga Planetarium heeft op een buitenlandse veiling twee bijzondere zilveren lepels kunnen verwerven. Het gaat hierbij om zogenaamde…

Lees verder

Digitale escaperoom om kinderen te enthousiasmeren voor museumbezoek

Twee Friese musea lanceren de digitale escaperoom ‘ontrafel Franeker’. Spelers beleven in het spel spannende avonturen in Franeker. Het Koninklijk…

Lees verder

Biografie over Eise Eisinga verschenen

Vrijdagmiddag 15 juni is het eerste exemplaar van de biografie over Eise Eisinga overhandigd aan Nobelprijswinnaar Ben Feringa. De biografie…

Lees verder

Eise Eisingastraat 3
8801 KE Franeker
telefoon 0517 - 393 070
ANBI Gegevens
Vragen of opmerkingen?
info@eisinga-planetarium.nl

Neem contact op




    Met trots mogen wij ons sinds 19 september 2023 UNESCO's Werelderfgoed noemen!
    We can proudly call ourselves UNESCO World Heritage since September 19, 2023!
    Wir sind stolz, dass wir uns seit dem 19. September 2023 UNESCO-Welterbe nennen dürfen.